JOHANNES VERMEER (ressam)

HOLLANDALI ressam (Delft'li Vermeer), 1632 yılında Delft'de doğdu. Hayatı hakkında kâfi bilgi yoktur. Carel Fabritius'un öğrencisi olduğu, "Caravaggio'cular"ın tesirinde kaldığı sanılır. 1653' de "ressamlar loncası"nın ustası, daha sonra başkanı oldu. Eşi Catherina Bolnes'den 11 çocuğu oldu.

1672 tarihli bir belgeye göre; geçimini, yaptığı resimlerle ve gravür ticaretiyle uğraşarak güçlükle sağladı. Ressam, 1675' de (yaş 43) doğduğu şehirde öldü. Kısa zamanda unutuldu ve bu durum 19. yy.'ın yarısına kadar sürdü. Bu tarihten sonra eserleri büyük ilgi görmeye başladı.

Vermeer yalnızca iki eserine imza koymuştur. Bunlar; 1665' de yaptığı "Aracı Kadın" ve 1668 tarihli "Astronom"dur. Burjuvaların günlük yaşamlarıyla ilgili konuları, araya çeşitli semboller katarak ele aldı. Hollanda'nın geleneklerini göstermek ve havasını vermek için yaptığı "Ara Sokak" ve "Delft'ten Manzara" adlı resimleri çok önemlidir.

Vermeer, sanatının üstünlüğü ve soyutla somutu başarılı bir şekilde bağdaştırmasıyla, günlük konuları işleyen diğer ressamlardan ayrılır. Işığı ustalıkla dağıtarak ifadeyi yoğunlaştırmayı bildi. Gök yakutu donuk maviyi, limon sarısını, nar çiçeğini, aşı boyasını, ya kıvamlı bir macun, ya ışığı yakalayan küçük fırça darbeleri ya da yarı saydam glasiler halinde vurur. "Sütçü Kadın" da bu üç tarz da kullanılmıştır.

Eserlerinde daima bir renk tonu ağır basar. "Meselâ; "Mektup Okuyan Mavili Kadın"da mavi, "İnci Kolye"de ise sarı renk tonu hâkimdir. Rembrandt'ın ışık-gölge zıtlığına karşın, Vermeer'in ışık içindeki renk değişimleri, biçimlere ayrı bir kesinlik, eşyaya duyumsal bir güzellik kazandırır. Kumaş, mücevher, tabak, çanak ve meyveleri elle dokunulacak kadar canlıdır.

Eserlerinde, ev içi sahneleri; sembolik anlamı olan bir tablo veya bir harita, süslü bir duvar, bir masa ya da soldan ışık veren bir pencere şeklinde verilmiştir. Derinlik, nesnelerin konumuyla sağlanır ve kompozisyon salt geometrik çizgilere uygundur. Canlı olarak yalnız "insan"ı alır. Bu çoğu zaman, çevresinde boş yüzeylerin yer aldığı durgun bir kadın, bazen de bir çiftdir. Resimleri şiir dolu bir dünya oluşturur. Sakin sahnelerinde birtakım gizli mânâlar sezilir.

Bazı eserleri : "Ara Sokak", "Sütçü Kadın", "Mektup Okuyan Mavili Kadın", "Aşk Mektubu", "Şövalye ile Genç Kız", "İnci Kolye", "Konser", "Şarap Kadehi Tutan Genç Kadın", "Aracı Kadın", "Kadın ve Mektup", "İsa", "Marta'nın Evinde", "Coğrafyacı", "Diana ile Su Perileri", "Delft'ten Manzara", "Türbanlı Genç Kız", "Virjinal Başında Duran Kadın", "Virjinal'de Oturan Kadın", "Piyano Başındaki Çift", "Dantelacı Kadın", "Penceredeki Kadın", "Flüt Çalan Kadın", "İman Alegorisi", "Resim Alegorisi", "İnci Tartan Kadın", "Kırmızı Şapkalı Kadın".